Osiem dekad drawskiego poligonu. Historyczne obchody 80-laecia CSB Drawsko w Parku Chopina

1 czerwca Park Chopina w Drawsku Pomorskim stał się areną uroczystości, które na stałe wpiszą się w historię lokalnego garnizonu. Świętowanie jubileuszu 80-lecia Centrum Szkolenia Bojowego (CSB) Drawsko połączono z ceremonią przekazania sztandaru – symbolu honoru, tradycji i wierności Ojczyźnie. Z rąk ppłk. Tomasza Kłonowskiego sztandar przyjął płk Michał Kuraczyk, przejmując tym samym odpowiedzialność za kontynuowanie dziedzictwa drawskiej jednostki. W tym historycznym momencie udział wzięli żołnierze, przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, środowiska wojskowe, kombatanci oraz mieszkańcy miasta.

Początki i ewolucja drawskiego poligonu

Historia jednostki rozpoczęła się na mocy rozkazu Dowódcy Okręgu Wojskowego II z dnia 2 lutego 1946 roku, kiedy to powołano Komendę Poligonu Artyleryjskiego. Pierwszą lokalizacją bazy było Jelenino pod Szczecinkiem, a jej głównym zadaniem było zabezpieczenie szkolenia pododdziałów artyleryjskich.

Na mocy rozkazu z 12 stycznia 1949 roku jednostkę przeniesiono do Oleszna, gdzie stacjonuje do dziś. Regularne szkolenia ruszyły tam pod koniec maja 1949 roku, a pierwszym dużym sprawdzianem była „Zimowa Szkoła Ognia”, zainaugurowana w styczniu 1950 roku przez oddziały 12 Dywizji Zmechanizowanej ze Szczecina.

Wraz z rozwojem struktur zmianom ulegały nazwy i etaty jednostki:

• 1954 r. – przemianowanie na II Okręgowy Poligon Artylerii (działały już wówczas m.in. strzelnice Konotop, Studnica, Poźrzadło i Walerianowo).

• 1957 r. – zmiana nazwy na Centralny Obóz Ćwiczeń. Od tego czasu w powszechnym użyciu pojawiła się nazwa „Poligon Drawski”.

• 1962 r. – nadanie nazwy Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych (CSWL).

• 2021 r. – na mocy decyzji Ministra Obrony Narodowej jednostka przekształciła się w Centrum Szkolenia Bojowego Drawsko.

Pierwszym dowódcą poligonu był mjr Ludomir Wolski (1946–1950). W kolejnych dekadach jednostką dowodziło wielu oficerów, w tym m.in. płk dypl. Franciszek Sadowski, płk Marek Gmurski (dowodzący od 2010 do 2022 roku) oraz płk Krzysztof Duda, który objął stanowisko 15 maja 2023 roku.

Wybitny patron jednostki

Od 22 czerwca 2012 roku drawskie centrum nosi imię pułkownika Franciszka Sadowskiego – byłego komendanta jednostki w latach 1974–1979, weterana II wojny światowej i uczestnika bitwy pod Lenino oraz walk na przyczółku magnuszewskim, odznaczonego m.in. Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz Krzyżem Walecznych.

Jako komendant poligonu płk Sadowski zapisał się w historii jako budowniczy i racjonalizator. Przygotowując ośrodek do międzynarodowych ćwiczeń „TARCZA 76”, gruntownie zmodernizował strzelnice Konotop, Mielno, Studnica oraz garnizonową w Olesznie. Stworzył od podstaw czołgowisko na Głębokim, wybudował nowe obiekty sztabowe oraz zainicjował powstanie nawierzchni bitumicznych na kluczowych drogach poligonowych (Południowej, Łowickiej i obwodnicy Oleszna).

Uroczystość nadania imienia patrona w 2012 roku zgromadziła m.in. żonę pułkownika, Irenę Sadowską, oraz przedstawicieli dowództwa Wojska Polskiego, a wydarzeniu towarzyszyły odsłonięcie tablicy pamiątkowej i festyn dla mieszkańców.

Symbolika sztandaru

Obecne obchody nawiązują również do tradycji nadania sztandaru jednostce, co miało miejsce 20 sierpnia 2011 roku na placu apelowym w Drawsku Pomorskim. W tamtej uroczystości uczestniczyli m.in. rodzice chrzestni sztandaru: ówczesny Starosta Drawski Zbigniew Cybula oraz Dyrektor Szkoły Podstawowej w Mielenku Wiesława Hnatewicz. Sztandar z rąk przedstawiciela Prezydenta RP przyjął ówczesny komendant płk Marek Gmurski, który podkreślił wtedy wagę tego wydarzenia:

„Nadanie sztandaru jest dla nas wszystkich najwyższym zaszczytem. To dowód szacunku dla wielowiekowej tradycji, z której czerpiemy wzorce do codziennej pracy i służby. Sztandar wojskowy jest niezmiernie ważnym symbolem ukształtowanym od zarania naszych dziejów jako tradycyjny przejaw honoru, męstwa i sławy każdego Polaka”.

Znaczenie krajowe i międzynarodowe

Zobacz nagrania z powiatu drawskiego

Choć Centrum Szkolenia Bojowego Drawsko nie posiada bezpośrednich tradycji bojowych, stało się kluczowym elementem systemu szkolenia obronnego. W okresie zimnej wojny na poligonie realizowano największe manewry Układu Warszawskiego (w tym „Odra - Nysa 69” czy „Tarcza 88”).

Od 1996 roku, w ramach programu Partnerstwa dla Pokoju oraz struktur NATO, potencjał szkoleniowy drawskiego ośrodka wykorzystują wojska sojusznicze. Do tej pory szkolenie odbywały tu formacje m.in. z USA, Wielkiej Brytanii, Niemiec, Danii, Holandii, Belgii oraz Włoch. Do najważniejszych przedsięwzięć międzynarodowych w ostatnich dekadach należały m.in. brytyjskie manewry pod kryptonimami „Ułański Orzeł” i „Orzeł Prerii” oraz ćwiczenia V Korpusu Armii Stanów Zjednoczonych „VICTORY STRIKE”.

Jednostka od lat pozostaje integralną częścią Ziemi Drawskiej, biorąc czynny udział w życiu społecznym i dbając o pamięć historyczną – w tym o cmentarz żołnierzy 1 Armii Wojska Polskiego, na którym spoczywa 3458 poległych w walkach o przełamanie Wału Pomorskiego i podczas operacji pomorskiej w 1945 roku.